De angst van het IMF

IMF-econoom Maurice Obstfeld waarschuwt voor opkomend nationalisme, dat zich richt tegen de globalisering van de wereldeconomie. Er is, vooral in Europa, sprake van een ‘backlash against cross-border economic integration’, aangejaagd door de vluchtelingencrisis. En dat bedreigt, zo meent Obstfeld (die mede schijnt te spreken in opdracht van de leiding van het IMF), de wereldwijde economische groei. De aanhangers van het nieuwe nationalisme zijn dus kortzichtig. Ze begrijpen niet dat een verdergaande liberalisering van de wereldeconomie wenselijk en noodzakelijk is.
Klopt deze analyse? De neoliberale revolutie van de jaren tachtig heeft de laagste inkomensgroepen danig in het nauw gebracht. In de afgelopen decennia is de sociale ongelijkheid overal in de westerse wereld toegenomen. Verschillende voorzieningen werden minder toegankelijk; sociale woningbouw stagneerde; de zogeheten ‘flexibilisering’ van de arbeidsmarkt maakte velen kwetsbaarder; onder jongeren heerst vaak massawerkloosheid.
Het is niet zo verwonderlijk dat veel kiezers de conclusie hebben getrokken dat integratie en globalisering niet in hun voordeel zijn en ontvankelijk zijn geworden voor anti-Europese, nationalistische retoriek. Het proces van Europese integratie is in hoofdzaak een liberaal project gebleven, met als belangrijkste uitkomst een volledig geliberaliseerde, gemeenschappelijke markt, gecompleteerd door een gemeenschappelijke munt. De sociale ellende die het gevolg is van groeiende ongelijkheid en uitsluiting wordt niet door de Europese Unie aangepakt.
Obstfeld maakt ‘Henk en Ingrid’, die zich tegen de globalisering keren, niettemin verantwoordelijk voor een mogelijke stagnatie van de wereldeconomie. Dat getuigt van een zeer elitaire blik. Dertig jaar neoliberale politiek, deregulering van het kapitaalverkeer, bankencrises, inkomensexcessen, wereldwijde belastingfraude, doen kennelijk minder ter zake. De nationalistische reflex die zich tegen deze ontwikkelingen keert, is nu de boosdoener. Niet dat het nieuwe nationalisme geen gevaarlijke kanten heeft. Maar het zou van meer politieke wijsheid getuigen de oorzaken ervan te analyseren. En daar vervolgens adequaat sociaal beleid uit te destilleren.

 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.